Zamknij
WAŻNE

Historia ma swój adres. Sejmik pomaga ją ocalić

Artykuł sponsorowany
12:58, 19.11.2026 Aktualizacja: 12:59, 19.11.2026
Skomentuj Historia ma swój adres. Sejmik pomaga ją ocalić

W Bieżuniu pracowano nad reformą prawa Rzeczypospolitej. Pod Iganiami rozegrała się jedna z najważniejszych bitew powstania listopadowego, a w Paplinie bywał ostatni król Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Dziś te miejsca dzięki wsparciu Sejmiku Województwa Mazowieckiego odzyskują dawny wygląd i nowe funkcje.

 

– Ochrona dziedzictwa kulturowego to jedna z najważniejszych form troski o tożsamość naszego regionu. Mazowieckie dwory, pałace i inne zabytkowe obiekty są świadectwem historii, która kształtowała kolejne pokolenia. Dlatego konsekwentnie wspieramy nie tylko ich renowację i ale też ich rozwój przez nadawanie im nowych funkcji. Zależy nam na tym, by te miejsca nie tylko zachować, ale także otwierać je na mieszkańców, tak aby dziedzictwo Mazowsza pozostawało żywą częścią naszej wspólnej tożsamości. – zauważa marszałek Adam Struzik.

Takich miejsc nie brakuje. Problem w tym, że część z nich przez lata niszczała, zmieniała właścicieli albo traciła pierwotne funkcje. I tu pojawia się Sejmik Województwa Mazowieckiego, który wspiera ratowanie zabytków i dba o to, by historia regionu nie znikała z mazowieckiego krajobrazu.

Zanim powstała Konstytucja

W drugiej połowie XVIII wieku właścicielem dworku w Bieżuniu był Andrzej Zamoyski – kanclerz wielki koronny i jeden z najważniejszych reformatorów swojej epoki. To właśnie z jego tutejszą rezydencją związane były prace nad „Zbiorem Praw Sądowych”, nazywanym Kodeksem Zamoyskiego.

Nie była to kosmetyczna poprawka do obowiązujących przepisów, ale poważna próba uporządkowania i unowocześnienia prawa Rzeczypospolitej. W Bieżuniu pojawiali się także Józef Wybicki i Stanisław Staszic, a prowadzone tu prace wpisywały się w szerszy nurt reform państwa, który kilka lat później doprowadził do uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Po latach świetności pałac stopniowo niszczał. Sejmik kupił zespół parkowo-pałacowy i rozpoczął przygotowania do jego rewitalizacji. Na inwestycję przeznaczono ponad 31,6 mln zł.Po zakończeniu prac powstanie tu Muzeum Konstytucji – placówka poświęcona historii polskiego konstytucjonalizmu. Nowe muzeum ma nie tylko przypominać o epokowych wydarzeniach, ale też pokazywać, jak na przestrzeni wieków zmieniało się polskie prawo i myśl państwowa. Powstaną tu również przestrzenie wystawiennicze i miejsca przeznaczone do działalności twórczej. Miejsce, w którym przed wiekami dyskutowano o wielkich przemianach, znów będzie więc służyć rozmowie o historii państwa i jego ustroju.

- Dbanie o zabytki to także dbanie o pamięć o miejscach i ludziach, którzy tworzyli historię Mazowsza. Chcemy, aby dawne dwory, pałace i inne historyczne obiekty nie znikały z naszego krajobrazu, lecz były odnawiane i wykorzystywane na nowo. Właśnie temu służy program „Mazowsze dla zabytków” – wspiera prace i pomaga zachować dziedzictwo regionu dla przyszłych pokoleń. – mówi członkini zarządu województwa mazowieckiego Anna Brzezińska.

 

W cieniu szabel i armat

Historia Nowych Igań prowadzi nas w zupełnie inne czasy. Miejscowy dwór powstał w 1828 roku. Trzy lata później jego okolice stały się miejscem jednej z najważniejszych bitew powstania listopadowego.10 kwietnia 1831 roku wojska polskie dowodzone przez gen. Ignacego Prądzyńskiego starły się z rosyjskim korpusem gen. Grigorija Rosena. Walki trwały około czterech godzin i zakończyły się jednym z największych polskich sukcesów militarnych całego powstania. Sam budynek ucierpiał stosunkowo niewiele, a po bitwie noc z 10 na 11 kwietnia spędził w nim naczelny wódz powstania gen. Jan Skrzynecki.Jeszcze kilka lat temu stan budynku był daleki od filmowej scenerii, a nie zawsze tak było. W XX wieku dwór pojawił się również w „Nocach i dniach” Jerzego Antczaka. Obiekt wymagający gruntownego remontu kupił w 2020 roku samorząd województwa. .

Dziś prowadzone są tu prace, które mają przywrócić mu historyczny wygląd. Po ich zakończeniu powstanie tu Muzeum Powstania Listopadowego. W ekspozycji znajdą się m.in. uzbrojenie i umundurowanie walczących armii, pamiątki związane z bohaterami narodowymi oraz przedmioty odnalezione na okolicznych polach bitewnych. Dzięki temu o wydarzeniach z 1831 roku będzie można dowiedzieć się więcej dokładnie tam, gdzie się rozgrywały.

Śladami Augusta

Paplin to jeszcze inna opowieść. XVIII-wieczny modrzewiowy dwór powstał dla rodziny Glinków i przez kolejne dziesięciolecia zmieniał właścicieli oraz funkcje. W jego historii pojawia się też nazwisko wyjątkowe. W 1764 roku, jeszcze przed elekcją, kilkukrotnie bywał tu przyszły król Stanisław August Poniatowski.We wrześniu ubiegłego roku posiadłość za blisko 4 mln zł kupił samorząd województwa. Co ciekawe, razem z wyposażeniem. W środku pozostały m.in. zabytkowy fortepian i obrazy Wojciecha Florczykiewicza. Obecnie trwa inwentaryzacja i porządkowanie parku. W przyszłości dwór ma stać się filią Muzeum Zbrojowni na Zamku w Liwie.I na tradycyjnej ekspozycji muzealnej plany się nie kończą. Mają się tu odbywać wystawy, warsztaty, plenery, konferencje i wydarzenia artystyczne. Planowana jest także edukacja przyrodnicza i kulinarna. Ta ostatnia może nawiązywać do Wojciecha Wielądki – związanego z regionem węgrowskim autora XVIII-wiecznego „Kucharza doskonałego”. Historia regionu może więc być poznawana nie tylko poprzez dokumenty i eksponaty, ale także dawne smaki i lokalne tradycje.

Zachować, odnowić, opowiedzieć na nowo

Remont zabytku to jedno. Drugim zadaniem jest sprawić, by mieszkańcy chcieli później z niego korzystać i poznawać historie z nim związane. Dlatego ochrona dziedzictwa na Mazowszu nie ogranicza się do konserwacji murów, dachów czy elewacji. Sejmik wspiera działalność muzeów, instytucji kultury i przedsięwzięcia, dzięki którym historia regionu może trafiać do kolejnych odbiorców.

Szczególnie ważne jest zainteresowanie nią najmłodszych. Służy temu m.in. program „Kultura za złotówkę”, dzięki któremu uczniowie mazowieckich szkół mogą za symboliczną złotówkę odwiedzać samorządowe instytucje kultury.

O regionie tak bogatym w historię, jak Mazowsze, najlepiej opowiadać na wiele sposobów. Czasem przez muzealną ekspozycję, czasem przez dawny dwór, pole historycznej bitwy albo warsztaty poświęcone regionalnej kuchni. Najważniejsze, żeby te historie nie pozostawały wyłącznie na kartach podręczników, ale były dostępne dla tych, którzy chcą je poznać.

Więcej o mazowieckich dworkach w najnowszym numerze miesięcznika „Mazowsze. Serce Polski” oraz na stronie mazovia.pl.

 

(Artykuł sponsorowany)
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu piasecznonews.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

0%