Zaćmienie Słońca. Czy niezwykłe zjawisko będzie widoczne w Piasecznie?

12 sierpnia 2026 roku czeka nas jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych tego roku. Księżyc przesłoni część tarczy Słońca, a w niektórych miejscach na świecie dojdzie do całkowitego zaćmienia. W Polsce zobaczymy zaćmienie częściowe. Mieszkańcy Piaseczna również będą mieli szansę je obserwować – choć z jedną istotną przeszkodą: Słońce będzie już bardzo nisko nad horyzontem.

Księżyc zasłoni Słońce

W środę, 12 sierpnia 2026 roku, cień Księżyca przemierzy część półkuli północnej. Całkowite zaćmienie będzie widoczne m.in. na Islandii, w części Hiszpanii, a także na Grenlandii i w północnej Rosji. W większości Europy, w tym w Polsce, zjawisko będzie miało charakter częściowy.

To oznacza, że z naszego kraju nie zobaczymy momentu, w którym Księżyc całkowicie zasłania Słońce. Tarcza słoneczna będzie jednak wyraźnie „nadgryziona” przez Księżyc.

O której godzinie?

W Polsce zaćmienie rozpocznie się około godz. 19:10. Zakończy się około 20:39. Dokładne godziny różnią się w zależności od miejsca obserwacji.

W Piasecznie pierwszego kontaktu, czyli momentu rozpoczęcia zaćmienia, należy spodziewać się około 19:15. Maksymalna faza przypadnie około 19:57, ale – i to bardzo ważne – nie będzie już wtedy widoczna z Piaseczna, ponieważ Słońce zajdzie wcześniej.

Mieszkańcy Piaseczna zobaczą więc tylko początkową część zjawiska.

W Piasecznie warto znaleźć miejsce z otwartym zachodnim horyzontem

To będzie kluczowe. Słońce podczas obserwacji będzie znajdowało się bardzo nisko nad zachodnim horyzontem. Według obliczeń dla Piaseczna w momencie największej fazy znajdowałoby się około 1 stopnia nad horyzontem, ale wtedy będzie już po zachodzie Słońca.

Dlatego osoby chcące zobaczyć zaćmienie powinny wybrać miejsce, z którego nic nie zasłania zachodniej części nieba – żadnych wysokich budynków, drzew czy wzniesień.

Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie?

Tu nie ma miejsca na eksperymenty. Pod żadnym pozorem nie należy patrzeć bezpośrednio na Słońce przez zwykłe okulary, aparat fotograficzny, lornetkę czy teleskop. Może to doprowadzić do poważnego, a nawet trwałego uszkodzenia wzroku.

Do bezpośredniej obserwacji potrzebne są certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień lub odpowiedni filtr słoneczny przeznaczony do tego celu.

Szczególnie niebezpieczne jest używanie lornetki czy teleskopu bez właściwego filtra zamontowanego z przodu instrumentu. Samo założenie okularów przeciwsłonecznych nie zapewnia żadnej ochrony.

Warto mieć aparat, ale telefonem też można próbować

Zaćmienie można fotografować, ale również tutaj potrzebna jest ostrożność. Nie należy kierować niezabezpieczonego aparatu ani telefonu bezpośrednio w Słońce przez dłuższy czas, zwłaszcza korzystając z teleobiektywu lub dodatkowej optyki.

W przypadku zwykłego telefonu najlepiej potraktować fotografowanie jako dodatek i przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo wzroku.

Pogoda może zdecydować o wszystkim

W przypadku Piaseczna problemem może okazać się nie tylko niski horyzont. Nawet niewielka warstwa chmur może całkowicie przesłonić Słońce. Statystyczne dane klimatyczne wskazują, że w sierpniu w rejonie Piaseczna zachmurzenie występuje dość często.

Dlatego ostateczną decyzję o miejscu obserwacji najlepiej podjąć dopiero w środę, sprawdzając aktualną prognozę i przede wszystkim zachmurzenie nad zachodnim horyzontem.

A co z całkowitym zaćmieniem?

Na całkowite zaćmienie trzeba będzie wyjechać z Polski. Pas całkowitości 12 sierpnia 2026 roku obejmie m.in. Islandię oraz część Hiszpanii. To właśnie tam będzie można zobaczyć najbardziej spektakularny moment – całkowite zasłonięcie tarczy Słońca i koronę słoneczną.

W Piasecznie nie zobaczymy więc pełnego zaćmienia, ale około godz. 19:15–20:00 warto spojrzeć w stronę zachodniego horyzontu. Przy bezchmurnym niebie może to być jeden z ciekawszych astronomicznych wieczorów tego lata.