Stara remiza zamieni się w świat Józefa Wilkonia. Muzeum coraz bliżej otwarcia

PIASECZNO Po latach starań, zmian koncepcji i formalnych perturbacji projekt Muzeum Sztuki Współczesnej Józefa Wilkonia w Piasecznie zbliża się do finału. Zaprezentowano już projekt koncepcyjny wystawy stałej i przestrzeni ekspozycji czasowych. W odnowionym budynku dawnej remizy powstanie miejsce poświęcone twórczości wybitnego ilustratora, ale także przestrzeń warsztatowa, w której swoje talenty będą mogły rozwijać dzieci i lokalni artyści. Inauguracyjna wystawa ma być gotowa na 97. urodziny artysty, przypadające 12 lutego 2027 roku.

O postępach w przygotowaniach do uruchomienia Muzeum Sztuki Współczesnej Józefa Wilkonia poinformowała w mediach społecznościowych Magdalena Woźniak, radna Rady Miejskiej w Piasecznie, od lat zaangażowana w działania na rzecz utworzenia placówki.

– Rzadko, ale jednak bywają czasem w życiu radnego szczęśliwe chwile. Jako osoba od lat zaangażowana (oczywiście nie sama) w starania o utworzenie w Piasecznie Galerii/Muzeum Józefa Wilkonia pękam dziś z radości i spieszę donieść, że po latach wielu perturbacji formalnych oraz zmiennych koncepcji i pomysłów, sprawa zbliża się do szczęśliwego (i efektownego) finału – napisała radna.

Jak przekazała, projekt koncepcyjny wystawy stałej oraz przestrzeni przeznaczonej na wystawy czasowe mieli okazję obejrzeć członkowie Komisji Ochrony Środowiska i Dziedzictwa Kulturowego. Przedstawił go dyrektor muzeum Aleksander Ryszka. Koncepcja obejmuje całą przestrzeń budynku dawnej remizy, którą zaplanowano jako miejsce wystawiennicze, warsztatowe i edukacyjne. Nie zabraknie również recepcji oraz muzealnego sklepiku lub księgarenki.

Sztuka ilustracji w centrum uwagi

Zgodnie z założeniami placówka będzie koncentrować się przede wszystkim na sztuce ilustracji i grafiki. Główna sala zostanie przeznaczona na ekspozycję stałą, która jednak nie będzie niezmienną prezentacją zbiorów.

Wystawa ma być regularnie przekształcana i aranżowana na nowo. Podstawę ekspozycji stanowić będą dzieła przekazane przez Józefa Wilkonia – ponad 150 prac – ale w muzeum pojawią się również dzieła jego znanych przyjaciół, wśród nich Franciszka Starowieyskiego.

Ciekawym elementem projektu są stelaże ekspozycyjne w kształcie drzew. Nie tylko mają nawiązywać do świata natury, tak bliskiego twórczości Wilkonia, ale również pełnić praktyczną funkcję. Dzięki możliwości regulowania wysokości prezentowanych prac wystawę będzie można dostosowywać do potrzeb najmłodszych odbiorców i grup szkolnych.

Sama sala główna ma zachować prostotę i elegancję. Łukowe okna oraz biała, ascetyczna przestrzeń stworzą neutralne tło dla ilustracji i rzeźb artysty.

Hipopotam i inne zwierzęta znajdą swoje miejsce

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów przyszłego muzeum będzie tak zwane „bestiarium”, zaplanowane na wysoko położonej ścianie holu. To właśnie tam znajdą się zwierzęce rzeźby Józefa Wilkonia, w tym imponujący, ważący około 150 kilogramów hipopotam.

Drewniane figury są obecnie poddawane konserwacji i odpowiednim zabezpieczeniom, aby mogły zostać bezpiecznie zaprezentowane zwiedzającym.

Twórczość Józefa Wilkonia jest silnie związana ze światem zwierząt. Artysta słynie z ekspresyjnych ilustracji koni, ptaków i drapieżników, a także przestrzennych form tworzonych z drewna, metalu i innych materiałów. Jego dorobek obejmuje ilustracje do blisko 200 książek wydanych w Polsce i ponad 80 publikacji zagranicznych. Wśród ilustrowanych przez niego dzieł znalazły się między innymi „Pan Tadeusz”, „Księga dżungli” i „Don Kichot”.

Nie tylko muzeum, ale także miejsce dla młodych talentów

Ważną częścią koncepcji jest antresola, która będzie służyła organizacji wystaw czasowych. To przestrzeń przeznaczona nie tylko dla uznanych artystów, ale również dla lokalnych twórców i młodych talentów.

W budynku znajdzie się ponadto sala warsztatowa. Będą się w niej odbywały zajęcia dla dzieci inspirowane twórczością Wilkonia. Najmłodsi otrzymają możliwość eksperymentowania z różnymi technikami i rozwijania własnej wyobraźni.

Ten element projektu szczególnie cieszy Magdalenę Woźniak, która zwraca uwagę na potrzebę większego wsparcia dla edukacji plastycznej w Piasecznie.

– Zawsze uważałam, że o ile muzyka, edukacja i zajęcia muzyczne mają się w Piasecznie znakomicie, to sztuki plastyczne są słabiej „zaopiekowane” – podkreśla radna Magdalena Woźniak. - A w dobie smartfonów i wszechobecnej, nie zawsze gustownej AI, oldskulowa farba, pędzel, tusz i kredki mogą być niesamowitym i otwierającym przeżyciem 

Jej zdaniem muzeum może stać się miejscem, w którym dzieci nie tylko poznają twórczość znakomitego artysty, ale również odkryją własne zdolności i być może rozpoczną swoją artystyczną drogę.

Żywa przestrzeń zamiast pomnika jednego artysty

Jak zaznacza Magdalena Woźniak, muzeum nie ma być zamkniętą ekspozycją poświęconą wyłącznie jednemu twórcy. Wręcz przeciwnie – jego formuła zakłada ciągłe zmiany, wystawy tematyczne i współpracę z kolejnymi artystami, w tym młodymi ilustratorami i grafikami.

– Wbrew wyrażanym przez niektórych obawom, Muzeum Sztuki Współczesnej Józefa Wilkonia nie będzie zamkniętą, martwą ekspozycją, pomnikiem jednego autora. Przeciwnie – planowane są ciągłe zmiany, ekspozycje tematyczne, zapraszanie do współpracy innych, młodych artystów – ilustratorów, grafików, dzieci... – zapewnia radna.

Swoją wizję przyszłej placówki podsumowuje obrazowym porównaniem: – Jak z rozlanej plamy tuszu Józef Wilkoń wyczarowuje pawie, lwy i tygrysy, tak z naszej Starej Remizy wyczarowana będzie otwarta, żywa i kreatywna przestrzeń.

Muzeum ma już także opracowaną identyfikację wizualną, w tym logo, które – jak ocenia radna – w prostym znaku zawiera wszystkie najważniejsze treści związane z placówką.

Otwarcie planowane na 97. urodziny mistrza

Kolejnym ważnym krokiem jest wybór wykonawcy, który zajmie się realizacją przygotowanego projektu. Zgodnie z informacją przekazaną przez radną, otwarcie ofert zaplanowano na 13 listopada, a wyłoniony wykonawca ma zrealizować zadanie do 31 stycznia 2027 roku.

Termin jest nieprzypadkowy. Zgodnie z umową zawartą z Józefem Wilkoniem inauguracyjna wystawa powinna być gotowa na 97. urodziny artysty, czyli 12 lutego 2027 roku.

Pamięć o historii dawnej remizy

W planach jest również uporządkowanie kwestii związanych z historią samego budynku i jego otoczenia. Radna przypomina o kontrowersyjnej betonowej ścianie znajdującej się nad obiektem. Jak przekazała, dyrektor muzeum zapowiada, że zajmie się nią w kolejnym etapie. Obecnie priorytetem pozostaje przygotowanie wystawy i organizacja pierwszego wernisażu.

Nie zapomniano także o konieczności rekonstrukcji tablicy przypominającej o historii dawnej remizy strażackiej, która wcześniej funkcjonowała w tym miejscu. Przekształcenie budynku w placówkę kultury nie powinno bowiem oznaczać wymazania jego wcześniejszych dziejów.

Dla Piaseczna powstanie muzeum to nie tylko nowe miejsce na kulturalnej mapie miasta. To również szansa na budowanie rozpoznawalnej marki opartej na twórczości artysty o międzynarodowej renomie. Józef Wilkoń od lat zachwyca odbiorców na całym świecie, a związanie jego dorobku z Piasecznem może stać się ważnym elementem lokalnej tożsamości.

Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, już w lutym 2027 roku mieszkańcy i goście będą mogli wejść do świata stworzonego przez wyobraźnię mistrza ilustracji. Świata, w którym obok jego niezwykłych zwierząt znajdzie się również miejsce na pomysły i kreatywność kolejnych pokoleń.